{"id":586,"date":"2024-12-30T19:31:41","date_gmt":"2024-12-30T18:31:41","guid":{"rendered":"https:\/\/krpwojcik.pl\/?p=586"},"modified":"2025-06-17T23:06:10","modified_gmt":"2025-06-17T21:06:10","slug":"zachowek-kto-moze-sie-ubiegac-i-na-jakich-zasadach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ww-kancelaria.pl\/blog\/zachowek-kto-moze-sie-ubiegac-i-na-jakich-zasadach\/","title":{"rendered":"Zachowek \u2013 kto mo\u017ce si\u0119 ubiega\u0107 i na jakich zasadach?"},"content":{"rendered":"\n

Zachowek to narz\u0119dzie prawne maj\u0105ce na celu ochron\u0119 interes\u00f3w najbli\u017cszych krewnych spadkodawcy, zapewniaj\u0105ce im prawo do uzyskania okre\u015blonej korzy\u015bci z maj\u0105tku zmar\u0142ego. Cho\u0107 spadkodawca ma formaln\u0105 swobod\u0119 w testowaniu i mo\u017ce dowolnie rozdysponowa\u0107 swoim maj\u0105tkiem, nawet pomijaj\u0105c rodzin\u0119, to zachowek w praktyce ogranicza t\u0119 swobod\u0119. Uniemo\u017cliwia bowiem pe\u0142n\u0105 realizacj\u0119 jego woli, gdy\u017c wprowadza mechanizmy prawne zapewniaj\u0105ce uprawnionym cz\u0142onkom rodziny udzia\u0142 w maj\u0105tku, co prowadzi do korekty pierwotnego rozdzia\u0142u praw i obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zgodnie z prawem polskim, bliscy, kt\u00f3rzy nie otrzymali nale\u017cnej im cz\u0119\u015bci spadku, mog\u0105 dochodzi\u0107 swoich roszcze\u0144 wobec spadkobierc\u00f3w, zapisobierc\u00f3w windykacyjnych lub os\u00f3b obdarowanych. Zachowek ma charakter pieni\u0119\u017cny i nie daje prawa do udzia\u0142u w dziedziczeniu, lecz realizuje uprawnienia w formie okre\u015blonej sumy pieni\u0119dzy. Prawo do zachowku powstaje automatycznie z mocy prawa, jednak spadkodawca mo\u017ce pozbawi\u0107 tego prawa okre\u015blon\u0105 osob\u0119 poprzez wydziedziczenie. Wierzytelno\u015b\u0107 z tytu\u0142u zachowku mo\u017ce by\u0107 przenoszona na inne osoby oraz jest dziedziczna w ograniczonym zakresie. Z kolei obowi\u0105zek wyp\u0142aty zachowku uznaje si\u0119 za d\u0142ug spadkowy zgodnie z art. 922 \u00a7 3 KC.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Warto doda\u0107, \u017ce jest to roszczenie, kt\u00f3re pozwala ubiega\u0107 si\u0119 o wyp\u0142at\u0119 okre\u015blonej kwoty pieni\u0119\u017cnej, a nie o wydanie konkretnych przedmiot\u00f3w z maj\u0105tku. Zachowek ma na celu zrekompensowanie bliskim straty ekonomicznej wynikaj\u0105cej z pomini\u0119cia ich w spadku.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

\nUprawnieni do zachowku<\/h2>\n\n\n\n

Prawo do zachowku wynika z bliskiej relacji rodzinnej mi\u0119dzy spadkodawc\u0105 a osob\u0105 uprawnion\u0105. Ustawa precyzuje to grono w spos\u00f3b ograniczony, wskazuj\u0105c, \u017ce uprawnionymi s\u0105 wy\u0142\u0105cznie zst\u0119pni (art. dzieci, wnuki), ma\u0142\u017conek oraz rodzice spadkodawcy, zgodnie z art. 991 \u00a7 1 KC. Aby jednak prawo do zachowku mog\u0142o powsta\u0107, osoby te musz\u0105 w konkretnej sytuacji by\u0107 powo\u0142ane do dziedziczenia z ustawy. Przyk\u0142adowo, wi\u0119c je\u015bli zmar\u0142y pozostawi\u0142 ma\u0142\u017conka i dwoje dzieci, prawo do zachowku b\u0119dzie przys\u0142ugiwa\u0142o wy\u0142\u0105cznie tym osobom, poniewa\u017c to one dziedziczy\u0142yby ustawowo. Natomiast rodzice spadkodawcy w tej sytuacji zostan\u0105 wy\u0142\u0105czeni z dziedziczenia i nie b\u0119d\u0105 mieli prawa do zachowku.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Warto nadmieni\u0107, \u017ce zachowek przys\u0142uguje zst\u0119pnym (dzieciom, wnukom), ma\u0142\u017conkowi oraz rodzicom zmar\u0142ego, je\u015bli byliby oni spadkobiercami wed\u0142ug zasad dziedziczenia ustawowego. Rodze\u0144stwo spadkodawcy, czyli brat lub siostra, nie maj\u0105 prawa do zachowku i nie mog\u0105 si\u0119 o niego ubiega\u0107. Ponadto ma\u0142\u017conek mo\u017ce straci\u0107 prawo do zachowku w przypadku, gdy zmar\u0142y wcze\u015bniej z\u0142o\u017cy\u0142 uzasadniony pozew o rozw\u00f3d z jego winy, ale proces nie zosta\u0142 zako\u0144czony przed \u015bmierci\u0105 spadkodawcy<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

\nZobowi\u0105zany do p\u0142acenia zachowku<\/h2>\n\n\n\n

Spadkobierca, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 z maj\u0105tku spadkowego wi\u0119cej, ni\u017c wynika\u0142oby to z dziedziczenia ustawowego, a tak\u017ce obdarowany, osoba, kt\u00f3ra skorzysta\u0142a z zapisu windykacyjnego, oraz osoba, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a maj\u0105tek w zwi\u0105zku z rozwi\u0105zaniem fundacji rodzinnej, maj\u0105 obowi\u0105zek doliczenia tych warto\u015bci do spadku.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Roszczenie o zachowek przedawnia si\u0119 po up\u0142ywie pi\u0119ciu lat od og\u0142oszenia testamentu. Je\u015bli ten okres min\u0105\u0142, spadkobierca testamentowy nie ma obowi\u0105zku spe\u0142nienia roszcze\u0144 os\u00f3b uprawnionych do zachowku. W przypadku, gdy spadkobierca testamentowy nie wyp\u0142aci zachowku dobrowolnie, osoby uprawnione mog\u0105 dochodzi\u0107 swoich roszcze\u0144 na drodze s\u0105dowej.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

\nObliczanie zachowku<\/h2>\n\n\n\n

Zasadniczo wysoko\u015b\u0107 zachowku, kt\u00f3ry przys\u0142uguje uprawnionemu, wynosi po\u0142ow\u0119 warto\u015bci udzia\u0142u, jaki otrzyma\u0142by przy dziedziczeniu ustawowym. Jednak\u017ce ustawodawca przewidzia\u0142 wyj\u0105tek dla ma\u0142oletnich zst\u0119pnych oraz os\u00f3b trwale niezdolnych do pracy. Te osoby maj\u0105 prawo do wy\u017cszego zachowku, kt\u00f3ry wynosi dwie trzecie warto\u015bci udzia\u0142u, jaki przys\u0142ugiwa\u0142by im w przypadku dziedziczenia ustawowego.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Kiedy zachowek si\u0119 nie nale\u017cy?<\/h2>\n\n\n\n

Zachowku nie otrzymaj\u0105 osoby uznane za niegodne dziedziczenia w wyniku odr\u0119bnego post\u0119powania s\u0105dowego po \u015bmierci spadkodawcy.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Spadkodawca ma prawo pozbawi\u0107 swoje zst\u0119pne prawa do zachowku poprzez wydziedziczenie, kt\u00f3re mo\u017ce zawrze\u0107 w testamencie. Aby to zrobi\u0107, musi sporz\u0105dzi\u0107 testament i okre\u015bli\u0107 w nim odpowiedni\u0105 przyczyn\u0119 wydziedziczenia. Kodeks cywilny wskazuje \u015bci\u015ble okre\u015blony katalog powod\u00f3w, w kt\u00f3rych mo\u017cliwe jest pozbawienie kogo\u015b prawa do zachowku. Nale\u017c\u0105 do nich sytuacje, gdy spadkobierca:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • post\u0119puje w spos\u00f3b uporczywie sprzeczny z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego, wbrew woli spadkodawcy,<\/li>\n\n\n\n
  • dopuszcza si\u0119 umy\u015blnego przest\u0119pstwa przeciwko \u017cyciu, zdrowiu lub wolno\u015bci spadkodawcy, lub jednej z jego bliskich os\u00f3b, b\u0105d\u017a ra\u017c\u0105co narusza jego cze\u015b\u0107,<\/li>\n\n\n\n
  • uporczywie nie wype\u0142nia swoich obowi\u0105zk\u00f3w rodzinnych wobec spadkodawcy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
    <\/div>\n\n\n\n

     Ponadto zachowek nie przys\u0142uguje osobom, kt\u00f3re zosta\u0142y wydziedziczone spadkobiercom uznanym za niegodnych dziedziczenia, ma\u0142\u017conkowi wy\u0142\u0105czonemu od dziedziczenia, spadkobiercy, kt\u00f3ry odrzuci\u0142 spadek oraz spadkobiercy, kt\u00f3ry zrzek\u0142 si\u0119 dziedziczenia. Mo\u017cliwe jest tak\u017ce zawarcie umowy o zrzeczenie si\u0119 prawa do zachowku na podstawie art. 1048 \u00a7 2 KC. Wy\u0142\u0105czenie prawa do zachowku mo\u017ce tak\u017ce nast\u0105pi\u0107 w przypadku, gdy spadkobierca odrzuci zapis zwyk\u0142y lub windykacyjny.<\/p>\n\n\n\n

    <\/div>\n\n\n\n
    <\/div>\n\n\n\n

    \nPodsumowanie<\/h2>\n\n\n\n

    Zachowek stanowi instrument prawny, maj\u0105cy na celu ochron\u0119 interes\u00f3w bliskich cz\u0142onk\u00f3w rodziny spadkodawcy, zapewniaj\u0105c im prawo do cz\u0119\u015bci maj\u0105tku, nawet w przypadku pomini\u0119cia ich w testamencie. Przys\u0142uguje on okre\u015blonym osobom, kt\u00f3re, zgodnie z przepisami, maj\u0105 prawo do dochodzenia rekompensaty finansowej, je\u017celi nie otrzyma\u0142y swojej cz\u0119\u015bci spadku. Instytucja ta ogranicza swobod\u0119 rozrz\u0105dzania maj\u0105tkiem przez spadkodawc\u0119, jednocze\u015bnie wprowadzaj\u0105c mechanizmy umo\u017cliwiaj\u0105ce realizacj\u0119 roszcze\u0144 uprawnionych. Zachowek ma charakter pieni\u0119\u017cny, a jego wysoko\u015b\u0107 jest okre\u015blona w spos\u00f3b zale\u017cny od warto\u015bci udzia\u0142u spadkowego.<\/p>\n\n\n\n

    <\/h2>\n\n\n\n

    adwokat zachowek Wroclaw – kancelaria prawo spadkowe Wroc\u0142aw – adwokat spadek Wroc\u0142aw<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Zachowek to narz\u0119dzie prawne maj\u0105ce na celu ochron\u0119 interes\u00f3w najbli\u017cszych krewnych spadkodawcy, zapewniaj\u0105ce im prawo do uzyskania okre\u015blonej korzy\u015bci z maj\u0105tku zmar\u0142ego. Cho\u0107 spadkodawca ma formaln\u0105 swobod\u0119 w testowaniu i mo\u017ce dowolnie rozdysponowa\u0107 swoim maj\u0105tkiem, nawet pomijaj\u0105c rodzin\u0119, to zachowek […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":591,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[141,2,143,62],"class_list":["post-586","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-prawo-cywilne","tag-dziedziczenie","tag-polecane","tag-spadek","tag-zachowek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ww-kancelaria.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/586","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ww-kancelaria.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ww-kancelaria.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ww-kancelaria.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ww-kancelaria.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=586"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ww-kancelaria.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/586\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":644,"href":"https:\/\/ww-kancelaria.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/586\/revisions\/644"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ww-kancelaria.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ww-kancelaria.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ww-kancelaria.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ww-kancelaria.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}